Το μεταπτυχιακό
Γενικά
Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Διαχείριση ιστορικών αρχείων σε ψηφιακό περιβάλλον» πραγματοποιείται από το Τμήμα “Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης” της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών σε συνεργασία με το Τμήμα “Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων” της Πολυτεχνικής Σχολής και έχει ως αντικείμενο τη διαχείριση ιστορικών αρχείων, αρχείων δηλαδή τα οποία δεν έχουν πλέον υπηρεσιακή χρησιμότητα αλλά διαθέτουν διηνεκή ιστορική αξία ή νομική αξία, με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Τα ιστορικά αρχεία περιλαμβάνουν τεκμήρια που παρήχθησαν στο πλαίσιο λειτουργίας ενός οργανισμού, όπως είναι οι φορείς της δημόσιας διοίκησης, οι τράπεζες, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα μουσεία, οι πολιτιστικοί φορείς, κ.ο.κ. αλλά και από ιδιώτες και περιέχουν σημαντικά στοιχεία και πληροφορίες για τον οργανισμό ή το φυσικό πρόσωπο. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η διατήρηση και απρόσκοπτη πρόσβαση στις μοναδικές αυτές πηγές πληροφοριών στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, είναι απαραίτητη η ορθή διαχείρισή τους. Αυτή πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της αρχειονομίας με παράλληλη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες. Επομένως, η αποτελεσματική διαχείριση διαχείριση των ιστορικών αρχείων στη σύγχρονη εποχή απαιτεί συνδυασμό αρχειονομικής μεθοδολογίας, ιστορικής γνώσης και τεχνολογικής εξειδίκευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η διατήρησή τους και η μελλοντική τους αξιοποίηση.
Σκοπός του Δ.Π.Μ.Σ. είναι να παράσχει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες εξειδικευμένες γνώσεις στις αρχές, πρακτικές και πρότυπα της αρχειονομίας, γνώσεις ιστορίας (διοικητικής, ευρωπαϊκής, κλπ) καθώς και δεξιότητες στη χρήση και αξιοποίηση καινοτόμων ψηφιακών τεχνολογιών. Παράλληλα, επιδιώκει την προώθηση της γνώσης και την ανάπτυξη της έρευνας στην οργάνωση, διαχείριση και αξιοποίηση των ιστορικών αρχείων.
Μαθησιακά αποτελέσματα
Τα μαθησιακά αποτελέσματα του Δ.Π.Μ.Σ. αντιστοιχούν στο Επίπεδο 7 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων και στο δεύτερο (μεταπτυχιακό) κύκλο του Πλαισίου Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χάρτη Ανώτατης Εκπαίδευσης. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος οι συμμετέχοντες/ουσες θα:
- Έχουν κατανοήσει τη φυσιογνωμία και το ρόλο του αρχειακού υλικού, τον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες επηρεάζουν τα ιστορικά αρχεία, και τις διαφορές μεταξύ αναλογικών και ψηφιακών αρχείων.
- Γνωρίζουν τις σύγχρονες αρχειακές θεωρίες και το ευρύτερο ιστορικό και κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον παραγωγής τους.
- Μπορούν να αλληλεπιδρούν με ποικιλία τεκμηρίων, όπως χειρόγραφα, έγγραφα, χάρτες, οπτικοακουστικό υλικό, εφήμερα κ.ά. και να εφαρμόζουν επιστημονικές αρχές, μεθόδους και πρότυπα για την αξιολόγηση, ταξινόμηση και περιγραφή τους.
- Είναι σε θέση να χρησιμοποιούν εργαλεία και λογισμικά για την ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών και τη διάθεση της αρχειακής πληροφορίας, εξασφαλίζοντας την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα (data security and privacy).
- Έχουν αναπτύξει επικοινωνιακές δεξιότητες για την αποτελεσματική προβολή των ιστορικών αρχείων σε ερευνητές, φοιτητές, μαθητές και το ευρύ κοινό, μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εκθέσεων και άλλων δραστηριοτήτων
- Γνωρίζουν τεχνικές συντήρησης και διατήρησης υλικού που εξασφαλίζουν τη φυσική και ψηφιακή ακεραιότητα των τεκμηρίων.
- Έχουν κατανοήσει το ρόλο των ιστορικών αρχείων στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προώθηση της ιστορικής αντίληψης και μνήμης.
- Έχουν κατανοήσει τα ηθικά και νομικά ζητήματα που προκύπτουν κατά τη διαχείριση και χρήση αρχείων ποικίλου υποστρώματος, προέλευσης και περιεχομένου.
Συνεργαζόμενα Τμήματα
Το Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, αποτελεί μετεξέλιξη του Τμήματος Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, το οποίο ιδρύθηκε το 1984. Με την ένταξη στο ΔΙ.ΠΑ.Ε., προστέθηκε στο Τμήμα ένα επιπλέον γνωστικό αντικείμενο, αυτό της Αρχειονομίας. Η προσθήκη του γνωστικού αντικειμένου της Αρχειονομίας ενδυνάμωσε και ενίσχυσε τη φυσιογνωμία του Τμήματος, και αύξησε τις ευκαιρίες επαγγελματικής αποκατάστασης και απορρόφησης από την αγορά εργασίας. Οι σπουδές στο Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης καλύπτουν το γνωστικό αντικείμενο της αναζήτησης, συλλογής, επεξεργασίας, οργάνωσης, διαχείρισης και διάδοσης των πληροφοριών, καθώς και των μέσων καταγραφής της γνώσης, με έμφαση στη χρήση της τεχνολογίας της πληροφόρησης. Καλύπτουν, επίσης, μεθόδους οργάνωσης και διοίκησης βιβλιοθηκών, υπηρεσιών πληροφόρησης και αρχείων στον ιδιωτικό και στο δημόσιο τομέα. Το Τμήμα εκπαιδεύει και καταρτίζει επαγγελματίες ικανούς να παρέχουν ουσιαστικές υπηρεσίες βιβλιοθηκονομίας, αρχειονομίας και πληροφόρησης σε άτομα, κοινότητες και οργανισμούς. Τους παρέχει επίσης γνώση για να σχεδιάζουν, να διαχειρίζονται και να αξιολογούν συστήματα που υποστηρίζουν οποιαδήποτε αλληλεπίδραση με την πληροφορία σε οποιοδήποτε περιβάλλον.
Το Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων ξεκίνησε δυναμικά την πορεία του στη Σχολή Μηχανικών του ΔΙΠΑΕ την άνοιξη του 2019. Είναι άρτια στελεχωμένο σε διδακτικό προσωπικό και υλικοτεχνικές υποδομές και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα και πληρέστερα Τμήματα του ΔΙΠΑΕ. παρέχει γνώσεις σε όλο το φάσμα των τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Ηλεκτρονικής επιστήμης. Οι γνωστικές περιοχές που καλύπτει το Τμήμα είναι: Προγραμματισμός και Αλγόριθμοι, Ηλεκτρονική, Επικοινωνίες και Δίκτυα, Ενσωματωμένα και Υπολογιστικά Συστήματα, Διαχείριση Δεδομένων και Τεχνητή Νοημοσύνη. Κατ’ επέκταση, το Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων παρέχει γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες στις επιστήμες του Μηχανικού Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Συστημάτων και στα διεπιστημονικά πεδία εφαρμογών τους. Με την Υπουργική Απόφαση 52117/Ζ1, εντάχθηκε στην νέο-ιδρυθείσα Πολυτεχνική Σχολή του ΔΙ.ΠΑ.Ε. (ΦΕΚ 2462/Τεύχος Β/ 20-5-2025).

